Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a pracownikami Centrum Aksamitka

§ I Zasady ogólne

  1. Zasadą, której przestrzeganie jest wymagane od pracowników w odniesieniu do wszystkich czynności podejmowanych przez pracowników w jednostce jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie.
  2. Pracownicy Centrum Aksamitka traktują dziecko małoletnie z szacunkiem oraz uwzględniają jego godność i potrzeby.
  3. Pracownicy placówki działają w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych instytucji oraz swoich kompetencji.
  4. Niedopuszczalne jest podejmowanie jakichkolwiek czynności niedozwolonych określonych w niniejszej procedurze, w jakiejkolwiek formie.
  5. Zasady bezpiecznych relacji pracowników z dziećmi i młodzieżą obowiązują wszystkich pracowników, praktykantów, stażystów i wolontariuszy.
  6. Osoby wymienione w ust. 5 obowiązane są do utrzymywania profesjonalnej relacji z dziećmi i każdorazowego rozważenia, czy ich reakcja, komunikat bądź działanie wobec dziecka są adekwatne do sytuacji, bezpieczne, uzasadnione i sprawiedliwe.
  7. Osoby wymienione w ust. 5 obowiązane są do działania w sposób otwarty i przejrzysty dla innych, aby zminimalizować ryzyko błędnej interpretacji ich zachowania.

§ II Zasady komunikacji

Zasady komunikacji z małoletnimi:

  1. Udzielaj odpowiedzi adekwatnych do wieku małoletniego i danej sytuacji;
  2. Nie wolno zawstydzać, upokarzać, lekceważyć i obrażać dziecka;
  3. Nie jest dopuszczalne podnoszenie głosu na małoletniego w sytuacji innej niż wynikająca z zagrożenia bezpieczeństwa dziecka lub innych dzieci.

§ III Zachowania niedozwolone wobec małoletnich

  1. Nie jest dopuszczalne ujawnianie danych wrażliwych dotyczących małoletniego, wyszczególnionych w art. 9 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.U. UE L 119 z 2016 r., poz. 1), obejmujących pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych oraz przetwarzanie danych genetycznych, danych biometrycznych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej lub danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej tej osoby;
  2. Zachowania niedozwolone obejmują używanie wulgarnych słów, gestów oraz żartów, czynienie uwag, które stanowią lub mogą być odebrane jako nawiązywanie w wypowiedziach do aktywności bądź atrakcyjności seksualnej;
  3. W sytuacjach wyjątkowych wymagających wykonania przez pracownika placówki czynności pielęgnacyjnych i higienicznych wobec małoletniego należy unikać innego niż niezbędny kontaktu fizycznego z małoletnim, w szczególności w przypadku udzielania pomocy małoletniemu w ubieraniu i rozbieraniu, jedzeniu, myciu, przewijaniu oraz korzystaniu z toalety.
  4. Niedozwolone jest wykorzystywanie relacji wynikającej z władzy lub przewagi fizycznej, w szczególności poprzez zastraszanie, przymuszanie lub stosowanie gróźb.
  5. Niedozwolone jest utrwalanie wizerunku dziecka do celów prywatnych poprzez filmowanie, nagrywanie głosu lub fotografowanie. Zakaz ten obejmuje również umożliwianie utrwalania wizerunku małoletnich osobom trzecim. Wyjątek stanowi utrwalanie wizerunku na potrzeby placówki, na podstawie zgody udzielonej przez rodziców lub prawnych opiekunów.
  6. Niedozwolone jest proponowanie dzieciom alkoholu, wyrobów tytoniowych ani innych nielegalnych substancji, jak również ich używanie w obecności małoletnich.
  7. Niedozwolone jest nawiązywanie z małoletnim jakichkolwiek relacji o charakterze romantycznym lub seksualnym, a także relacji, które mogą zostać uznane za posiadające takie właściwości. Obejmuje to w szczególności kierowanie do małoletnich komentarzy o podtekście seksualnym, żartów, gestów oraz udostępnianie treści erotycznych lub pornograficznych.

Zachowania niedopuszczalne w sieci i poza godzinami pracy

Niedozwolone jest nawiązywanie kontaktów z małoletnimi poprzez przyjmowanie lub wysyłanie zaproszeń w mediach społecznościowych. Niedozwolone jest utrzymywanie kontaktów towarzyskich z małoletnimi za pośrednictwem sieci komputerowych lub zewnętrznych aplikacji komunikacyjnych.

Dopuszczalną formą kontaktu z małoletnimi oraz ich rodzicami lub opiekunami są wyłącznie kanały służbowe (np. służbowy adres e-mail, telefon służbowy). Z kanałów tych nie należy korzystać poza godzinami pracy, chyba że wymaga tego sytuacja zawodowa lub bezpieczeństwo małoletniego.

Osoby zatrudnione w Centrum Aksamitka ponoszą odpowiedzialność za przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa, regulaminów wewnętrznych oraz zasad ochrony małoletnich.

Nieprzestrzeganie powyższych zasad może skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną, w szczególności zastosowaniem takich środków jak: upomnienie, nagana, kara pieniężna, a w uzasadnionych przypadkach również rozwiązanie stosunku pracy lub współpracy.

W przypadku poważnych naruszeń, w szczególności dotyczących bezpieczeństwa małoletnich, sprawa może zostać zgłoszona do odpowiednich instytucji, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

II. Procedura podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego

§ I Definicje

Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje, że krzywdzeniem jest każde zamierzone i niezamierzone działanie lub zaniechanie działania jednostki, instytucji lub społeczeństwa jako całości oraz każdy rezultat takiego działania lub bezczynności, które naruszają równe prawa i swobody dzieci i/lub zakłócają ich optymalny rozwój. Wyróżnić można cztery formy krzywdzenia osoby małoletniej:

  1. przemoc psychiczną;
  2. przemoc fizyczną;
  3. zaniedbywanie;
  4. wykorzystywanie seksualne małoletniego.

Wykorzystywanie seksualne dziecka to włączanie dziecka w aktywność seksualną, której nie jest ono w stanie w pełni zrozumieć i udzielić na nią świadomej zgody i/lub na którą nie jest odpowiednio dojrzałe rozwojowo i nie może zgodzić się w ważny prawnie sposób, i/lub która jest niezgodna z normami prawnymi lub obyczajowymi danego społeczeństwa. Z wykorzystaniem seksualnym mamy do czynienia, gdy taka aktywność wystąpi między dzieckiem a dorosłym lub dzieckiem a innym dzieckiem, jeśli te osoby ze względu na wiek bądź stopień rozwoju pozostają w relacji opieki, zależności lub władzy (za: Interwencja prawna na rzecz dziecka krzywdzonego. Informator dla profesjonalistów, Paulina Masłowska, Justyna Podlewska, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę).

Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletniego:

Zgodnie z art. 304 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1375 ze zm.) instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swoją działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa.

  1. Art. 197 [Zgwałcenie i wymuszenie czynności seksualnej];
  2. Art. 198 [Seksualne wykorzystanie niepoczytalności lub bezradności];
  3. Art. 199 [Seksualne wykorzystanie stosunku zależności lub krytycznego położenia];
  4. Art. 200 [Seksualne wykorzystanie małoletniego];
  5. Art. 200a [Elektroniczna korupcja seksualna małoletniego];
  6. Art. 200b [Propagowanie pedofilii];
  7. Art. 202 [Publiczne prezentowanie treści pornograficznych];
  8. Art. 203 [Zmuszenie do uprawiania prostytucji];
  9. Art. 204 § 3 [Stręczycielstwo, sutenerstwo i kuplerstwo].

Ważne sygnały

Pracownicy placówki zwracają szczególną uwagę na występowanie w zachowaniu małoletniego sygnałów mogących świadczyć o jego krzywdzeniu, w szczególności o możliwości popełnienia przestępstwa wskazanego w §2.

Uwagę pracownika powinny zwrócić w szczególności następujące sygnały:

  1. Dziecko ma widoczne obrażenia ciała (np. siniaki, poparzenia, ugryzienia, złamania), których pochodzenie trudno jest wyjaśnić;
  2. Wyjaśnienia dziecka dotyczące obrażeń są niewiarygodne, niespójne lub często się zmieniają;
  3. Dziecko wykazuje niechęć do udziału w zajęciach uwzględniających kontakt fizyczny (np. terapia integracji sensorycznej);
  4. Dziecko nadmiernie zakrywa ciało, niestosownie do sytuacji lub pogody;
  5. Dziecko wzdryga się w kontakcie z osobą dorosłą;
  6. Dziecko boi się rodzica lub opiekuna;
  7. Dziecko boi się powrotu do domu;
  8. Dziecko jest bierne, wycofane, uległe lub przestraszone;
  9. Dziecko cierpi na powtarzające się dolegliwości somatyczne (np. bóle brzucha, głowy, mdłości);
  10. Dziecko moczy się bez wyraźnej przyczyny lub w określonych sytuacjach;
  11. Nastąpiła nagła i wyraźna zmiana zachowania dziecka.

Procedury postępowania

W przypadku uzyskania informacji o krzywdzeniu małoletniego lub powzięcia takiego podejrzenia, pracownik ma obowiązek:

  1. wezwać pogotowie ratunkowe w przypadku poważnego uszkodzenia ciała lub zagrożenia zdrowia dziecka;
  2. w przypadku braku konieczności natychmiastowej interwencji medycznej – poinformować rodzica lub opiekuna;
  3. niezwłocznie poinformować właścicielkę Centrum Aksamitka;
  4. sporządzić notatkę służbową opisującą zdarzenie, w szczególności okoliczności uzasadniające podejrzenie krzywdzenia.

Zgłaszając podejrzenie krzywdzenia małoletniego, pracownik:

  1. przedstawia znane mu okoliczności i formy możliwego krzywdzenia;
  2. opisuje zachowanie oraz wypowiedzi dziecka wskazujące na doświadczenie krzywdzenia.

W przypadku podejrzenia popełnienia wobec małoletniego przestępstwa wskazanego w §2:

  1. właścicielka Centrum Aksamitka składa zawiadomienie do Policji lub prokuratury, zgodnie z art. 304 §2 Kodeksu postępowania karnego;
  2. podejmuje niezbędne działania do czasu przybycia odpowiednich służb, w celu zabezpieczenia ewentualnych dowodów zdarzenia;
  3. zawiadomienie może zostać złożone z wykorzystaniem wzoru stanowiącego załącznik do niniejszej procedury (załącznik nr 1).

VI. Załączniki

Załącznik nr 1

Komenda Rejonowa Policji

…………………………………………

…………………………………………

…………………………………………

Zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa

Niniejszym zawiadamiam, o możliwości popełnienia przestępstwa kwalifikowanego z art . . . . * ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1138 ze zm.) na szkodę małoletniego

UZASADNIENIE

W uzasadnieniu opisać stan faktyczny, w szczególności w jaki sposób pracownicy szkoły dowiedzieli się o przestępstwie popełnionym na szkodę małoletniego i jakie okoliczności lub dowody świadczą o możliwości popełnienia przestępstwa. W miarę możliwości, jeżeli okoliczności te stały się wiadome pracownikom placówki, należy podać następujące dane dotyczące przestępstwa:

• data,

• miejsce,

• okoliczności przestępstwa,

• świadkowie;

• materiał dowodowy o popełnieniu przestępstwa np. dokumenty, wydruki, nagrania, zaświadczenia.

……………………………………..

Imię i nazwisko osoby zgłaszającej

*należy wpisać przestępstwo spośród wymienionych w §2 procedury. W razie braku możliwości dokonania kwalifikacji przestępstwa można tą część pominąć

*należy wpisać dane dziecka

Załącznik nr 1 do stosowania standardów ochrony małoletnich, zasady przygotowania pracowników do ich stosowania oraz sposoby dokumentowania tej czynności

data ……………….………

……………………………..

pieczęć placówki

Na podstawie art. 22c ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1304 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 Zarządzenia w sprawie przyjęcia zasad określających zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie Centrum Aksamitka do stosowania standardów ochrony małoletnich, zasady przygotowania personelu do ich stosowania oraz sposoby dokumentowania tej czynności

UPOWAŻNIAM Panią/Pana do przygotowania pracowników Centrum Aksamitka do stosowania standardów ochrony małoletnich………………………………………………………………………

Podpis właściciela Centrum Aksamitka Anna Uzarczyk

………………………………………………..

Odebrałem/-am

………………………………………………..

Podpis upoważnionego

Załącznik nr 2

Załącznik Nr 2 do procedury określającej zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie pracowników szkoły do stosowania standardów ochrony małoletnich, zasady przygotowania pracowników do ich stosowania oraz sposoby dokumentowania tej czynności

Data……………………………..

OŚWIADCZENIE

Oświadczam że, ja - ……………………………………….. zapoznałem/-am się ze standardami ochrony małoletnich, obowiązującymi w Centrum Aksamitka Anna Uzarczyk i zostałem poinstruowany o konieczności i zasadach ich stosowania.

…………………………………………

Podpis pracownika